Koyunlarda Koç Değişimi

Koyunlarda Koç Değişimi Neden Yapılır, Yapılmazsa Neler Olur, Kaç Yılda Bir Koç Değişimi Yapılmalı? Koyunlarda Kan Değişimi Nedir?

* Merhaba dostlar, bugün koç değişiminden bahsedeceğim. Öncelikle koçların sürünün geleceği için öneminden kısaca bahsedeyim. Bir Koç 30 40 başlık bir sürüyü tek başına ıslah eder, iyi bir genetiğe sahip koç ile tek aşımda doğan kuzularınızın tamamını %50 oranında genetik bilgisini değiştirebilirsiniz. Döllenme sırasında oluşan kuzu özelliklerinin yarısını anneden yarısını da babadan alır. Sürünüzün koyunlarının tamamını farklı bir ırk ile değiştirmek maliyet açısından sıkıntılı bir durum olacağı için sürü ıslah etmenin yani sürüyü daha iyi bir hale getirmenin en iyi yolu ırkı sağlam bir Koç almaktır. İlk nesil dişi kuzuları kendinize damızlık bırakıp yine aynı ırk koç kattığınız zaman bu defa çıkan kuzular %75 oranında koçun cinsine çeker. Yani devamlı aynı ırk koç ile sürünüzü 3 ile 4 yılda farklı bir ırka çevirebilir ve daha verimli bir sürü elde edebilirsiniz.

* Koçun öneminden bahsettikten sonra sürümünde kullandığımız koçları neden düzenli olarak değiştirmemiz gerektiğine değinelim. Bu durum tamamıyla genetik bilgiyle ilişkilidir. Peki bu  nasıl? Diyelim ki gidip sürünüze güzel bir Koç seçip aldınız ve koyunlarınızın aştı, neticesinde de 30 kuzunuz oldu nasıl olacak? Siz bu koçtan çıkan dişi kuzuları kendinize damızlık bıraktınız, kuzuların da 15 tanesinin dişi olduğunu farz edelim. Şimdi 15 dişi kuzu büyüdü toklu oldu ve aynı koça tekrar aştırdınız işte burada problemler ortaya çıkmaya başlıyor. Nedir bunlar?

* Gen Çatışması

* Koç aynı kuzuya bir önceki sefer kendi genlerini aktarmıştı bunların içerisinde iyi olanlar da var kötü olanlar da. Siz o kuzuya tekrar aynı koçu saldığınız zaman kötü genler tekrardan doğan kuzuya geçtiği için nesli bozulmasına sebep olur. İlk seferde çok verimli kuzular elde etmişken ikinci seferde kuzuların iyi gelişmediğini, hastalandığını, bağışıklık sisteminin problemli olduğunu görürsünüz. Bunlar ilk seferde ortaya nadiren çıkar ama siz gidip aynı koça birde torunlarını aştırdığınız zaman yani 3 sene aynı koça aşım yaptırdığınız zaman kuzuların veriminin çok daha düşük olduğunu göreceksiniz. Mesela koçunuzun bakterilere karşı aşırı duyarlı olduğunu düşünelim, siz bunu dışarıdan bakarak anlayamazsınız. Koçunuz da gayet sağlıklı cengaver duruyor çünkü her genetik kod her zaman açığa çıkmaz, Koçunuz sadece taşıyıcı görevi yapar. Kuzularının kuzularını aştıkça fark edeceksiniz ki sürünüzde hastalıklar kol geziyor, en ufak sıkıntı da antibiyotik üstüne antibiyotik kullanmanız gerekiyor. Ne olduğunu anlayamadan ilaç firmalarını zengin etmiş olursunuz.

* Kuzu Kabul Etmeme

* Gruplarda birçok kez görüyorum toklum kuzusunu kabul etmiyor ne yapmalıyım, koyunum kuzusunu emzirmiyorsa vs. Bunun en büyük sebebi düzenli koç değişimi yapmamaktır, peki neden? Her koyun ve her kuzunun kendine has bir kokusu vardır. Bunu bizim parmak izlerimiz gibi düşünebilirsiniz. Koyunlar kuzularını bu kokuyla ayırt ederek sahiplenirler. Şimdi siz aynı koça kızını, torununu aştırdığınız zaman bu ayırt edici koku zamanla tek tip bir kokuya dönüşür. Koyun doğum yaptığında kendi kuzusundan sürüdeki başka bir koyunun belki koçun veya kardeşinin kokusunu alabilir böyle bir durumda da kuzunun onun olmadığını düşünerek kuzuyu istemez ve emzirmez. Sonra da siz türlü eziyetlerle kuzuyu emzirmeye çalışırsınız. Böyle bir durumda koyunu pat küt dövenler bile gördüm, hayvanın dili yok ya vur gitsin! Bu tür şeylere sakın kalkışmayın, o hayvanlar bizim ekmek teknemiz ve can dostumuzdur. Dolayısıyla koça kendi kızını, kendi kuzenini, kendi torununu, kendi annesini aştırmada fayda getirmez aksine zararlar meydana getirecektir.

* Nesilde Küçülme

* Yukarıda da bahsettim kuzu özelliklerinin yarısını anneden yarısını da babadan alır. Siz hep aynı babayı kullanırsanız koçun kötü özelliklerini ortaya çıkarma ihtimalini arttırırsınız. Nesilde küçülme dediğimiz kuzuların boysuz, gelişmemiş olmasının sebebi de koç değişiminin düzenli yapılmamasıdır.

* Eklem Problemleri

* Nasıl ki insanlarda akraba evliliği olduğunda ortaya el, ayak, göz, burun, çene vs gibi yerlerinde problemli çocuklar dünyaya gelebiliyorsa hayvanlarda da durum benzerdir. Devamlı aynı koç kullanımında da yarım çeneli, yamuk bacaklı, şekli bozuk ölü doğumlar vs olabiliyor. Bunlar nadiren de olsa ortaya çıkabiliyor.

* KAN DEĞİŞİMİ

* Koç değişimine kan değişimi denmesinin bir sebebi var. Koyunlarda insanlar gibi farklı kan gruplarına sahiptirler. Nasıl ki bizde A, B, AB, 0 kan grupları varsa koyunlarda da 6 farklı kan grubu vardır. Bildiğiniz gibi insanlarda evlilikten önce kan uyuşmazlığı testi yapılır ve bunun sonucuna göre hamilelik durumunda anneye tedavi uygulanır. Bu kan uyuşmazlığı özellikle akraba evliliklerinde sıkça ortaya çıkar. Koyunlarda da siz devamlı aynı koçu kullanırsanız veya devamlı kendi sürünüzden koçluk bırakırsanız ileriki nesillere kan uyuşmazlığına bağlı olarak düşükler, ölü doğumlar veya hem annenin hem de kuzusunu kan zehirlenmesi sonucunda ölmesi gibi durumlar ortaya çıkabilir.

* KOÇLUK SEÇİMİ

* Arkadaşlar siz belki kendi sürünüzde düzenli koç değişimi yapıyorsunuzdur ama koçu aldığınız kişi sürüsünde koç değişimi yapmıyorsa o sürüden aldığınız koçluk da size problem yaratır. Tipi düzgün ama genlerinde problem olan bir koçu sürünüzde kullandığınız anda doğan kuzularınızın tamamına o sorunlu genleri aktarmış olursunuz. Bu nedenle koçluk seçerken dikkat etmenizde fayda var. Öyle alelade gidip bu koçun kaşı gözü çok güzelmiş deyip rastgele seçim yapmayın. Koçu aldığınız yerin düzenli olarak koç değişimi yaptığından emin olun.

* Arkadaşlar koç değiştirmek çok zor bir şey değil. Kendinize bir düzen oturtun, mesela ben her yıl 2 adet kuzu koç alırım ve büyütürüm. Kenarda her zaman yedek koçum olur. Büyük koçların işi bittiğinde kuzular da büyümüş olurlar zaten. Sizde kendi koyun sayınıza göre bu yöntemi kullanabilirsiniz. Benim sürümde bir Koç 2 aşım yapar sonra sürüden ayrılır. Kendi kuzusu toklu olup aşım dönemine geldiğinde o koçun da sürüdeki görevi tamamlanmış olur. Genetik çeşitlilik her zaman iyidir. Genetik çeşitlilik derken gidip her sene farklı ırk koç alıp sürüyü çorbaya çevirmekten bahsetmiyorum. Her zaman için tek ırk üzerinden gitmeye gayret gösterin. Düzenli koç değişimi yaparak Hayvanlarınızın bağışıklık sistemini güçlendirirsiniz, genetik hastalıkların ortaya çıkmasını minimuma indirirsiniz, kuzularınızın sağlıklı büyümesini sağlarsınız. Tüm bunların yanında da ahlaki olarak kafanız rahat bir şekilde işinizi yapmaya devam edersiniz.


Kaynak: Mutlu Hayvanlar-  https://www.facebook.com/mutlukoyunlar


Koyunların koça gelmesi için ne yapılır

koyunlarda kan değişimi nedir nasıl yapılır

Koç katımı hangi ayda olur

Damızlık koç kaç yaşında olmalı


Yorum Gönderme

0 Yorumlar