İki Yılda Üç Kuzulatma Veya Sekiz Ayda Bir Kuzulatma Nasıl Yapılır?

İki Yılda Üç Kuzulatma Veya Sekiz Ayda Bir Kuzulatma Nasıl Yapılır?

* Merhaba dostlar, son yıllarda popüler hale gelen 8 ayda bir kuzulatmayla ilgili birkaç şey yazmak istiyorum. Birçok televizyon programında ve Facebook paylaşımlarında 2 yılda 3 kuzulatmaya dair paylaşımlar yapılıyor. Peki bu gerçekten mümkün mü? Evet, mümkün ama temel bazı önemli etkenleri göz ününde bulundurulmalıdır aksi halde o kadar da kolay olmayacaktır.

* İki yılda üç kuzulatmada en önemli faktör ırktır, beslediğiniz ırk mevsimsel kızgınlık gösteriyorsa hiç bu işlere girmeyin zira attığınız taş ürküttüğünüz kuşa değmez ve yaptığınız ekstra masraf size zarar olarak geri döner. Bu metod özellikle etçil ve yüksek verimli hayvanlarda işe yarar. Süt ırklarında iki yılda üç kuzulatma tavsiye edilmez ve yapılması da mantıklı değildir zira süt ırkı besleyen işletmeler mümkün olduğunca laktasyon süresini uzatmaya çalışmalıdır. Yüksek derecede süt üreten bir koyun hormonal sebeplerle yeni ovulasyon (yumurtlama) süreci başlatıp kızgınlık göstermez, gösterse de 100 koyunluk bir sürüde bu sayı 20'lerde kalır ki bu da doğumların çok dağınık olmasına sebep verir.

* Peki, Elimizde Etçil Irk Varsa Ne Yapmamız Gerekir?

* Günümüz şartlarında maliyetler aşırı derecede yüksek olduğundan sütünden faydalanamadığımız etçil ırklarda maksimum kuzu verimi elde etmeliyiz. Bu da bizi sekiz ayda bir doğuma yönlendiriyor. Bunu başarmanın kilit noktası ise kondisyon skorudur. Kondisyon skoru bir hayvanın fiziksel olarak 5 üzerinden puanlanmasıyla belirlenir. En verimli skor puanı 3'tür. 4 ve 5 puanlar aşırı şişman ve yağlı olarak nitelendirilir ve verim maliyet oranı düşük hayvanlardır. 2 ve 1 puanlarda tahmin edeceğiniz üzere zayıf hayvan olarak karşımıza çıkar.

* Bizim yapmamız gereken hayvanımızı ortalama 3 puanda tutup maksimum verime ulaşmaktır. Bunu da sadece doğum dönemi beslemesiyle değil yıl boyu dengeli beslemeyle sağlayabiliriz. Zira hayvan 12 ayın neredeyse 9 ayını gebe olarak geçirecek ve kalan 3 ayda da kuzu emzirip yeni koçlanmaya hazırlanacağı için sadece doğum dönemi beslemesi bu tür hayvanlarda ani skor yükselmesine ve alçalmasına sebebiyet verir.

* Skor Puanını Pratik Olarak Şu Şekilde Ölçebilirsiniz:

* Koyunun sırt bölgesinde kalça kemiklerinin görünmemesi lazım ama tamamen de yağ ile örtülmüş olmaması lazım. Irklara bağlı olarak etçil anaçlarınız ortalama 70 ile 90 kg arasında olmalıdır. 90 kg çok diyebilirsiniz ama bazı ırklar için ideal bir kilodur.

* Zayıf bir koyuna kilo aldırmak kilosu normal bir koyunu o kiloda tutmaktan daha maliyetlidir, bu nedenle az da olsa sürekli bir takviye ile dengeli bir besleme yapmalısınız. Örneğin meranın en verimli döneminde de olsa koyunlarınız ağıla geldiğinde 300 gramlık bir tane yem takviyesi size çok fayda sağlar. Yazın koyuna yem mi verilir derseniz de o zaman tek kuzulama ile idare eder veya %80 90 ikinci dönem kuzusu yerine %40 50 kuzuya razı olursunuz. Bu tamamen size kalmış bir durum.

* Gelelim Doğum Sonrasına Ve Yeni Koçlanmaya:

* İşte bu noktada işler biraz ilginçleşiyor zira koyunun hem kuzusu veya kuzularını emzirip hem de koça gelecek kıvamda olması lazım. Birçok programda veya paylaşımda sütten kesimden sonra yeni koçlanmaya hazırlık yapılmasıyla ilgili flushing önerileri yapılıyor ancak bu durumda doğum aralığı 9 10 aya çıkabiliyor zira bir kuzunun sütten kesim ağırlığı 25 kg ve ikiz bir kuzunun bu ağırlığa ulaşması ortalama 70 gün sürdüğünü düşünürsek ve koyunun sütünün çekme süresini 10 ile 15 gün varsayarsak sonrasında yapılacak flushing döneminin ve arama koçu vs katımına eklersek ekstradan 45 ile 60 gün gerekiyor bize ki bizim planladığımız sekiz aylık doğum aralığını kaçırmış oluruz. Hele birde toplu doğum istiyorsak son doğan kuzularla ikiz ve üçüz kuzuların sütten kesimini beklemek size ekstra zamana mal olacaktır. Benim tavsiyem ve uygulamam ise doğum sonrası yüksek enerji takviyesiyle koyunu emzirirken koça hazırlamaktır. Bunu doğru şekilde yapabilirseniz koyunlarınız 7 ile 8 ay aralığında tekrar doğuracaktır. Ayrıca kuzularınızı da sütten kesmek daha kolay olacaktır. Zira Koçlanan koyun yavaş yavaş sütünü kendisi azaltacak ve kuzu yeme daha fazla yönelecektir. Bu geçiş sürecinde Mastitis gibi problemler de yaşamamış olacaksınız.

* Peki, ben nasıl yapıyorum?

* Geçen günlerdeki besleme ile ilgili paylaşımım da koyunlara 500 gr ezme arpa ve 1.2 kg kadar ot verdiğimi söylemiştim ve birçok arkadaş bunun az olduğunu söylemişti, normalde haklılar ama benim koyunlarım doğumun son dönemine zaten iyi bir kondisyonla girdikleri için çok ekstra yüklenmeme kalmıyor. Doğumdan sonra ise tamamen enerjiye yönelik besleme yapıyorum.

* Doğumdan sonraki ilk haftada koyunların iç ve dış parazit mücadelesini yaptıktan sonra gerekli vitamin ve mineral takviyelerini yapıyorum ve diğer kuzulu koyunların olduğu büyük padoğa geçiriyorum yeni kuzuluları. Kuzular burada kendi bölmelerine alışıp yem yemeye başlıyorlar. Anneler ise günlük 6000 7000 kcal civarı enerji içerikli bir rasyon ile besleniyorlar. Bu rasyonda 1,5 kg arpa (ezme) ve buğday (diri tane) karışımı, 150 200 gr arası pancar melası (içme sularına katıyorum), sınırsız ot yiyorlar. Melas vermemin sebebi hem yüksek enerji içeriyor olması hem de iştah açmasıdır. Normalde koyun 3 litre civarı su tüketecekken melaslı su tatlı olduğu için 7 8 litreye kadar tüketiyor ve bu sayede yediklerini daha hızlı sindirip daha çok yiyor. Burada hayvanın yemesinden korkmayın zaten amacınız daha fazla yedirmek olmalı. Özellikle kuzular 20 30 günlük olduklarında süt tüketimi arttığı için anneler çok hızlı bir zayıflama evresine girebiliyor, iyi beslemezseniz 1 hafta içerisinde koyunlarınız deyim yerindeyse tahta gibi incelirler.

* Vitamin ve mineral takviyesi yeni gebelik için çok önemli, A, E vitaminleri ve Selenyum gibi mineraller hızlı bir şekilde yeni koçlanmayı destekler. Burada kızgınlık dönemi için hazırlanmış vitamin tozları, yeldif ve ademin gibi enjeksiyonluk çözeltiler veya benim yaptığım gibi bolus kullanabilirsiniz, bu tamamen size kalmış. En çok dikkat etmeniz gereken noktalardan birisi parazit mücadelesidir. Hayvanlarınızın bağırsakları kurt ve şerit doluyken ne yedirirseniz yedirin o koyun kolay kolay toparlayamaz kendisini. Bu nedenle gerek hap gerek şurup gerekse iğne ile bu işi çözün. Her dönem aynı ilaçları kullanmayın, mümkünse her parazit tedavisinde farklı markalar kullanın zira hep aynı haplara karşılık olarak koyundaki parazitler bağışıklık kazanabiliyor.

* Kuzular Ne Zaman Sütten Kesilmelidir

* Kuzuları fazla emzirmeyin. Bir kuzu canlı olarak 25 kg civarı geliyorsa sütten kesilmelidir. Bu sayede hem kuzunun yem ile daha hızlı büyümesi sağlanır hem de annenin fazla yıpranması engellenir. Bu kiloya ulaşmanız 60 ile 70 gün aralığını geçmesin, geçiyorsa bir yerlerde yanlış yapıyorsunuz demektir.

* Hayvan Refahı Üst Düzende Olmalıdır.

* En önemli noktalardan birisi de hayvan refahını üst düzeyde tutmaya bakın. Bu refahı 5 yıldızlı ahırlar ile değil basit çözümlerle yapın. Hayvanların altı kuru, ağıl havadar olsun. Gezinme alanı ile birlikte mümkünse koyun güneş görsün. Sabah güneşine doğru uzanmış bir koyundan daha mutlu bir şey olamaz. Bu sayede d Vitaminini depolar ve keyifli bir şekilde güneşe karşı yatar. Özellikle kış döneminde havasız ağıllarda, pencereleri dahi tıkalı yerlerde hayvanlardan verim beklemeyin. Bunun ölçütü şudur; ağıla girip yere oturup dakikalarca orada beklemenize rağmen rahatsız ve yakıcı bir koku ve elbiselerinize bulaşan ıslaklık yoksa o ağıl refah düzeyi yüksek bir yer demektir. Altlarına bol bol sap Saman döşeyin, korkmayın 10 liralık Saman size 1000 liralık kuzu olarak geri dönecektir.

* Aşağıdaki fotoğraflarda benim bu sene doğum yapmış koyunlarımı görmektesiniz. Bunların birçoğu toklu, anaçlar ise bu hafta doğuma başlayacaklar. Bildiğiniz gibi benim ağılımın dört tarafı da açık, kuzular da anneleri de burada yaşamını sürdürüyor. Kış dönemindeyiz, her ne kadar şu sıralar hava yumuşak da olsa geceleri sıcaklıkların eksiye düştüğü zamanlarda oluyor. Orta Trakya bölgesi kuru ayaz yapan bir bölge olmasına rağmen koyunlarım da kuzularım da soğuktan dolayı problem yaşamıyor, tam tersi temiz havanın keyfini çıkarıyorlar. Bu seneki ilk doğum 65 gün önce oldu ve oradaki kuzular ortalama 3 gün ile 65 günlükler. Anneler ise koça gelmeye başladılar. Bu sayede doğum aralığını 7 ile 8 aya düşürmüş oluyorum. İki yılda bir kuzulatmanın en büyük eksi yönü yaz dönemine denk gelen kuzular ve bir miktar düşen ikizlik oranıdır. Yılda bir kuzulatma ile %70 ikiz yapabilecek bir sürü 8 ayda bir kuzulatma ile %50 60 arası ikiz yapıyor. Belki bunu da arttırmanın yolları vardır, bunu da zaman içerisinde deneyimleyip sizlerle paylaşmaya devam edeceğim.

* Her bir koyunu bir canlı olarak görüp ona göre muamele ederseniz siz de bunu başarabilirsiniz.

Arkadaşlar yazılarımı beğenip paylaşarak daha fazla kişiye ulaşmasını sağlarsınız çok mutlu olurum. Ben danışmanlık karşılığı bu bilgileri satanlardan değil herkesle paylaşanlardan olmayı seçiyorum. Belki bazı konularda benim de yanlışlarım vardır ama bunları hep birlikte paylaşarak öğreneceğiz. Lütfen paylaşarak destek olmayı ihmal etmeyin.

* Herkese bol bereketi bir doğum sezonu dilerim. Sağlıcakla kalın.

Kaynak: Mutlu Hayvanlar-  https://www.facebook.com/mutlukoyunlar

2 yılda 3 kuzulatma nasıl yapılır

kuzular ne zaman sütten kesilmelidir

Koyunun koça geldiğini Nasıl anlarız

koyunlara koç ne zaman katılır

sagliklihayvanim

* Koyun Hamile Olduğu Nasıl Anlaşılır

merasız koyun yetiştiriciliği

koyun koça gelmesi için ne yapılmalı



Yorum Gönder

0 Yorumlar