Sığır ve Buzağılarda Suyun Önemi



*Gelişmekte olan buzağılar, ister tam süt isterse süt yerine geçen gıda ürünleri gibi ne yerlerse yesinler temiz suya ihtiyaç duyar. Her zaman buzağıların önünde tatlı temiz su bulundurulması gerekiyor. Ayrıca fiziksel şartların buna elvermeyeceği yerlerde, süte katılarak veya ayrı, mutlaka elle ilave su verilmelidir. Buzağıları sütten kesmenin iyi bir yolu da bunların yaşı ilerledikçe sabit süt miktarına su katarak bu su miktarını arttırmaktır. Sonuçta buzağıların çok özlediği bu solüsyon süt miktarı bitene kadar seyreltilerek su haline gelir.

1.Sığırlarda Sulama

*Sığırlardaki su eksikliği, diğer besin maddelerin eksikliği ile kıyaslama yapıldığında daha kısa bir sürede ve daha şiddetli bir şekilde ortaya çıkar ve sığırlar bu durumdan oldukça zarar görürler. Sağmal inekler canlı ağırlığına göre su gereksinimi daha fazla olan hayvanlardır. Dolayısıyla sütün yaklaşık olarak %85-87’si sudan meydana gelir. Diğer bir husus ise su, sığır vücudunun % 60-74 kadarlık kısmını oluşturur.
  • Tüketilen 1 kg. kuru maddenin sindirilebilmesi için yaklaşık olarak 4-6 lt. Su gerekmektedir.
  • Bir litre süt oluşabilmesi için 3-4 litre suya ihtiyaç vardır.
  • Bir litre süt oluşması için memeden 400-500 litre kan geçmesi gerekir ve geçecek olan kanın da % 90’nı sudan oluşur.
  • Su, sinir sistemindeki işlemlerde, metabolik olaylarda, protein hidrolizinde, asit-baz dengesinin korunmasında, vücut ısısının düzenlenmesinde, işitme ve görme olaylarında gibi görevleri üstlenir.
  • Sığırlarda, normal Rumen fonksiyonlarının gerçekleşmesi, yem alımının sürmesi, sindirimi ve besin maddelerinin emiliminin gerçekleşmesi için sığırların su içmeleri gerekmektedir.

sığırlarda sulama

2.Sığırların Günlük Su Tüketimini Etkileyen Faktörler

  • Hayvanın fizyolojik durumu,
  • Hava veya ortamın sıcaklığı,
  • Tüketilen yemlerin nitelik veya niceliği,
  • Yaş,
  • Cinsiyet,
  • Canlı ağırlık,
  • Süt verimi
  • Laktasyon dönemi
  • Kuru madde tüketim kapasitesi,
  • Suyun kalitesi,
  • Suyun içeriği,
  • Suyun sıcaklığı,
  • Suyun ulaşılabilir olması,
  • Verilen yemin yem içeriği ve yem miktarı,
  • Çevre koşulları ve nem düzeyi.

3.Sığırlarda Su Temin Yolları

*Sığırlarda su, içilerek, yemlerle yenilerek ve vücutta metabolik olaylar sonucu ortaya çıkan su olmak üzere 3 şekilde temin edilir. Sığırın vücudunun günlük karşılaması gereken suyun %80-90’ nı içme suyu ile karşılar.

a. İçilen Su

*Su gereksinmesinin % 83  (%70 – %97 sınırları arası) kadarı direkt içilen sudan karşılanmalıdır.

b. Yemlerdeki Su

*Sığırlar, su ihtiyaçlarının bir kısmını yedikleri yemlerde bulunan su ile karşılarlar. Sulu yemlerle örneğin soldurulmuş yonca veya silaj ile beslenen sığırların su ihtiyaçlarının bir kısmı bu yemlerden karşılandığı için az su içerler.  Dane yemler % 12, Saman ve kuru otlar % 10-15,  hayvan pancarı ve yaş pancar posası % 85, Silaj % 60-70, mera otları % 60-80 su kapsar. Örneğin bir rasyon % 40 su içerir ve bir inek günde bu rasyondan 35 kg yerse, bu yemden 14 kg su (35kg yem *%40 su) = 14 kg su almış olur.

c. Metabolik Su

*Günlük su ihtiyacının 1/6’nı vücutta meydana gelen metabolik olaylar sonucu ortaya çıkan su ile karşılanır.

4. Yetersiz Su Tüketimi Etkileri ve Belirtileri

*Sığırda su tüketimi, kuru madde alımı ve süt üretimi arasında sıkı sıkıya bir ilişki vardır. Bazı neden veya etmenlere bağlı olarak su tüketimi engellenmesi veya kısıtlanması sonucunda süt verimini olumsuz yönde etkiler. Vücutta birçok aktivitenin, yaşamsal döngünün gerçekleşmesi, canlılığın devamı suya bağlıdır. Vücutta suyun yüzde 2'lik azalması ısı dengesinin değişmesine neden olurken, yüzde 7'lik azalma aşırı yorgunluk, halüsinasyon ve solunum güçlüğüne, yüzde 10'luk azalma ise dolaşım ve böbrek yetmezliğiyle ölüme neden olur.

Yeni doğan buzağı neden emmez

5. Su İhtiyacı Karşılanmayan Sığırlarda Meydana Gelen Sorunlar

  • Kilo kaybı oluşur,
  • Vücutta su kaybı (dehidrasyon) oluşur,
  • İştahta azalma görülür,
  • Süt ve et verimi seviyesinde azalmalar meydana gelir,
  • Besin maddelerinden yararlanmada düşme olur,
  • Hayvan sinirli, ürkek ve tedirgin olur,
  • Çeşitli hastalıklar ortaya çıkmaya başlar.
*Dolayısıyla, taze ve temiz su, sürekli olarak sığırların önünde bulunması bir zorunluluk arz etmektedir. Suyun kısıtlı olarak sığırlara verilmesi veya ağır içinde sığırın suya ulaşmasında problem olması halinde hayvanın veriminde düşmeler ve etkinliğinin azalmasına sebep olur. Sığırların su alımında çok az bir azalma bile meydana gelmesi, kuru madde alımında 0,5 ile 1,0 kg düşme ve süt üretiminde 1-2 kg’ı geçen düşme oluşacaktır.

6. Sığırlara Su Sağlanmasında Dikkat Edilecek Hususlar

  • Ahır içindeki sığırlara yetecek miktarda suluk bulundurulmalıdır.
  • Sığırlara verilecek olan su, uygun sıcaklıkta, temiz ve taze olmalıdır.
  • Su, serbest ve sürekli bir şekilde verilmelidir.
  • Suluklardaki su belirli aralıklarla değiştirilerek tazelenmesi gereklidir.
  • 10-15 ºC sıcaklıkta olan suyu tercih edilmelidir.
*Yaz aylarında ise soğuk su temin edilmesi sıcaklıkla mücadele etmesine ve vücut sıcaklığını düşürmeye yardımcı olacağı için tercih edilebilir. Bu yüzden sığırların sürekli ve taze su almalarını sağlamak amacıyla otomatik suluklar veya bileşik kaplar tercih edilmelidir. Yaz aylarında aşırı sıcaklık hayvanlarda strese neden olabileceği de unutulmamalıdır.

Yorum Gönderme

12 Yorumlar

  1. Köy yerinde doğup büyüdük ama çocukken hiç böyle detayları bilmezdik tabii. Sonrasında da şehre taşındık zaten. Sağlıklı hayvanlar yetiştirmek de kolay değil herhalde yazınızdan anladığım kadarıyla...

    YanıtlayınSil
    Yanıtlar
    1. Tabi ki haklısınız. Aslında hayvanlarda koruyucu hekimlik uygulamalarını zamanında yapılsa hiç bir sorun ortaya çıkmaz. Ama malesef ki hayvan yetiştiricilerinin büyük çoğunluğu koruyucu hekimlik uygulamalarını yeterince bilmediğinden dolayı, istedikleri gibi verim elde edemiyorlar.

      Sil
    2. Bu konularda da sanırım Tarım ve Haycancılık ile ilgili devlet kurumları bilgilendirme konusunda eksik kalıyorlar...

      Sil
    3. Aslında Tarım ve Hayvancılık ile ilgili devlet kurumları yeterince destek sağlıyor. Üreticilerimiz hazır bilgi veyahut sağdan soldan duyma bilgilerle bu işi yapmak yerine, konunun uzmanından sürekli yardım almalıdır.

      Sil
  2. Tamamen yabancı olduğum bir konu, köyde yetişseydim mutlaka bilirdim. Ama sağlıklı hayvan yetiştirmek isteyenler için kesinlikle faydalı bir yazı olmuş.

    YanıtlayınSil
  3. Büyükbaş da suyun ne kadar önemli olduğunu edindiğim deneyimlerden biliyorum. Sığırı otlattıktan sonra su içmek için dereye indirdiğimde mutluluklarını hala hatırlarım. Suyu derecesine kadar ölçen besici var mı bilmiyorum ama. Ayrıca blogunuzla alakalı şunu belirteyim ki blogger sisteminin benimde en beğendiğim temasını kullanıyorsunuz. Anasayfa da yan menülere düzenleme yapmanız gerekiyor. Onun dışında hızlı ve uyumlu bir temadır, eklentilerle zenginleştirebilirsiniz.

    YanıtlayınSil
    Yanıtlar
    1. Üretici daha fazla verim yani süt veya et elde etmek istiyorsa, kaliteli yemlerin yanı sıra hayvanın önünde de sürekli temiz ve taze süt bulundurması gerekir. Aksi halde çok ciddi verim kayıplarına yol açar ve beraberinde çeşitli hastalıklara neden olur.
      Teşekkür ederim.

      Sil
  4. Ülkemizde hayvancılığın neredeyse bitme noktasına geldiği şu dönemde böylesi bir niş seçmeniz gerçekten takdire şayan. Umarım teşvik edici olur. Açıkçası, süt ve besi sığırcılığı konusunda pek bilgi sahibi olduğumu söyleyemem. Epey detay varmış. Titizlikle yapılması gereken bir iş olduğu açık. Teşekkürler paylaşımınız için :)

    YanıtlayınSil
    Yanıtlar
    1. Kesinlikle size katılıyorum. Hem titizlikle hem de severek ve isteyerek yapılması gereken bir iştir. Tabi ki bu işi yaparken de gerekli araştırmalar yapıldıktan sonra ve uzman kişilerden yardım alınarak başlanılması lazım.
      Çok teşekkür ederim.

      Sil
  5. Bu işle uğraşanlar fakat pratik bilgi bulamayanlar için güzel bir yazı ve site olmuş. Onun dışında pek anladığımı söyleyemem fakat bu işi yapanlar için çok önemli gibi gözüküyor. Ayrıca insanların mevcut konumda hayvanlar hakkında daha fazla bilgi edinmesi gerek zira virüslerin çoğu hayvanlardan ortaya çıkıyor.

    YanıtlayınSil
    Yanıtlar
    1. Evet, belirttiğiniz gibi uzman kişilerden kesinlikle yardım alınarak bu iş yapılması gerekmektedir. Aksi halde, en ufak bir sorun ile karşı karşıya kalındığında hemen bu işten soğumalar başlayıp, işi bırakma durumuna dahi geliniyor.

      Sil